Voor het eerst naar Westfriesland? Dan wil je niet alleen even Hoorn of Enkhuizen afvinken. Je wilt de streek leren kennen. Het water zien. Over de dijk lopen. Oude pakhuizen bekijken terwijl je een stuk krentenmik eet en op plekken belanden waarvan je niet wist dat ze bestonden.
Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Samen vormen deze zeven gemeenten een streek met historische steden, stille dorpen, stolpboerderijen, tulpenvelden, havens en streekproducten. Herkenbaar Hollands, maar dan zonder de grootste drukte.
Dus, wat te doen in Westfriesland als je er voor het eerst bent? Hieronder vind je mijn beste tips. Met stad, water, natuur en eten. Hoef je niet alles zelf uit te vogelen. Scheelt weer, toch?
1. Hoorn: havenstad vol historie
2. Enkhuizen: Zuiderzeegevoel en piepkleine musea
3. Medemblik: stoom en krentenmik
4. Drechterland: omringd door dijk en dorp
5. Koggenland: 'n fijne tussenstop
6. Opmeer: tussen de kaas en koeien
7. Stede Broec: schoenen aan (of uit) en gaan
1. Hoorn: havenstad vol historie
Hoorn is een logische eerste stop, omdat de stad veel van het Westfriese karakter in één keer laat zien. Oude gevels, scheve straatjes, pakhuizen en water om de hoek. Je loopt hier makkelijk een halve dag rond zonder plan. En dat is soms gewoon het beste plan. En dat allemaal op maar een halfuur van Amsterdam Centraal. Authentiek Holland, gewoon dichtbij.
Start bij de Roode Steen en dwaal richting de haven. Onderweg kom je langs plekken als de Bossuhuizen, de Oosterpoort en de Hoofdtoren. Wat meer context bij al die oude stenen? Boek dan een wandeling met Local Guide Hoorn. Je loopt langs bekende plekken in de stad en hoort verhalen over handel, havens en de mensen die er woonden. Wel zo handig als je voor het eerst in Hoorn bent.
Blijf daarna hangen bij Oostereiland. Vroeger zat je hier achter slot en grendel. Nu kom je er voor film, museum, eten, drinken of zelfs een nacht in de oude bajes.
Trek gekregen? Schuif aan bij The Bamboo Room aan de Kerkstraat. Je gaat hierheen voor lunch, cocktails en shared dining met smaken uit Suriname, Thailand, Indonesië en Japan. Lekker tropisch, maar dan gewoon in Hoorn. Mijn persoonlijke favoriet? De takoyaki: Japanse hartige poffertjes gevuld met octopus en bosui.
Wat ik zo leuk vind, is dat je Hoorn kunt combineren met de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. Dan pak je het landschap en Medemblik in één dag ook mee. De stoomtram is extra leuk in lente en zomer, als je onderweg mooi zicht hebt op de tulpenvelden.
Op naar Hoorn
2. Enkhuizen: Zuiderzeegevoel en piepkleine musea
In Enkhuizen voelt het alsof de geschiedenis gewoon de straat op is gelopen. De Drommedaris, de stadspoort van Enkhuizen, de havens, de oude binnenstad... Je snapt meteen waarom deze stad vaste prik is voor bezoekers die Westfriesland voor het eerst bezoeken. Of voor de tweede keer. Of derde keer.
Mijn grote tip is, natuurlijk, het Zuiderzeemuseum. In het buitenmuseum loop je door het Zuiderzeedorp, zie je oude ambachten en pak je de museumveerboot. Binnen vind je het Schathuys, met verhalen over water, werk en wonen rond de vroegere Zuiderzee. Vooral met kinderen is dit een goede keuze, maar ook zonder kinderen ben je hier zo een paar uur zoet. En over zoet gesproken, neem tijdens je bezoek aan Enkhuizen zeker wat lekkers mee van De Graaff van Enckhuysen. Naast kaas en noten, neem je hier namelijk ook een heerlijk doosje bonbons van Chocolaterie Albèrt mee.
Uitgegeten? Loop dan naar het Flessenscheepjesmuseum. Het museum zit in het 17e-eeuwse Spuihuisje, vlak bij de Drommedaris. Binnen staan ruim duizend flessenscheepjes. Klein museum, groot gepriegel.
Voor borrel of diner zit je goed bij Rijksmagazijn, tussen de havens van Enkhuizen. Dit is zo’n plek waar je makkelijk langer blijft dan gepland. Zeker als de boten langzaam voorbij schuiven en niemand haast heeft. Is het al zo laat?
Ontdek Enkhuizen
3. Medemblik: stoom en krentenmik
Ben je in Hoorn op de Museumstoomtram gestapt? Dan sta je nu in Medemblik. Dit is de oudste stad van Westfriesland. Oud, maar niet stoffig.
Even wat stoom afblazen na je rit? Dan ga je op het Nederlands Stoommachinemuseum af. Hier zie je oude stoommachines in actie met dat sissende, stampende geluid erbij. Mooi voor nieuwsgierige bezoekers, gezinnen en iedereen die techniek liever hoort dan erover leest.
Neem daarna een kijkje bij Kasteel Radboud. Deze 13e-eeuwse burcht staat aan het IJsselmeer en neemt je mee langs graaf Floris V, middeleeuwse muren, tentoonstellingen en uitzicht over stad en water. Wist je dat je hier zelfs een Middeleeuwse Kruidentuin kunt bezoeken?
Daarna loop je door naar Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij. Hier ruik je de versgebakken koeken en krentenmik al bij binnenkomst. Je ziet hoe bakkers vroeger werkten, met levensechte demonstraties, activiteiten voor de kids, een museumcafé en een winkel vol zoet spul. Vooral met kinderen is dit een fijne stop. Kijken mag hier namelijk ook met de handjes.
Sluit af aan de jachthaven bij MED Trattoria. Je eet er Italiaanse gerechten en drinkt een glas wijn. Vanaf het terras kijk je uit over de haven en het IJsselmeer. Italië op je bord, Medemblik om je heen. Dat botst niet. Zin in verse vis uit Medemblik? Loop dan binnen bij Vishandel Dean Karkhof. Hier komt dagelijks verse vis binnen en vind je lekkers uit eigen keuken. Haring vers van het mes erbij, klaar.
Mee naar Medemblik
4. Rust langs de Omringdijk
Drechterland is geen plek voor grote attracties. En dat is juist de charme. Hier draait het gewoon om dorpen, dijk, water en rust. Perfect als je even uit de stadse vaart wilt stappen.
Heb je wat langer de tijd, dan raad ik je aan een fiets te huren. Daarmee verken je een stuk van de Westfriese Omringdijk. Onderweg heb je uitzicht over het Markermeer en weilanden die doorgaan tot de horizon. De wind krijg je er gratis bij. Hoort bij de Hollandse ervaring.
Maak onderweg een stop bij De Stofmolen in Wijdenes. Rij je door Venhuizen? Stop dan even bij het Beatles Monument. Niet per se wat je verwacht tussen de weilanden. Maar daarom juist leuk. Ook natuurgebied De Weelen past goed in dit rondje. Hier wandel je rustig door groen en waterlandschap.
Wil je onderweg iets eten of drinken? Kijk dan naar een dorpscafé of terras op je route, bijvoorbeeld richting Venhuizen of Schellinkhout. Niet te ingewikkeld doen: koffie, taart, en weer door.
Tip voor je eerste keer: begin of eindig je route in Schellinkhout. Vanaf de dijk kijk je hier mooi uit over het water.
Ontdek Drechterland
5. Stolpen, dijkwegen en stille tussenstops
Koggenland is ideaal voor wie Westfriesland rustig wil leren kennen. Dijkwegen, dorpen, stolpboerderijen en water genoeg, Zet eerst Villa GROET uit Avenhorn op je lijst. Deze eetplek ligt aan het water en is een mooi start- of eindpunt voor wandelen, varen, kanoën, skeeleren of fietsen. In Koggenland vind je sowieso veel dorpscafés, restaurants en terrassen langs routes, maar Villa GROET is een plek die logisch ligt aan 'n rondje over de Omringdijk.
Wil je iets zien van het boerenleven van vroeger? Bezoek dan Museumboerderij De Anloup in Zuidermeer. Dit is een kleine stolpboerderij met kleding, gereedschap en gebruiksvoorwerpen uit het vroegere boerenbestaan. En wist je dat je hier in december meer dan 450 kerststallen kunt vinden?
Met kinderen raad ik je aan om Kinderparadijs Koggenland in Hensbroek een bezoekje te brengen. Binnen kunnen kinderen de springkussens of ballenbak trotseren. Maar ook buiten is er veel ruimte om te voetballen of springen op de trampolines.
Kom naar Koggenland
6. Kaas van het erf, rust van het land
Wie Holland zegt, zegt kaas. Begin je verkenning van Opmeer dus bij Kaasboerderij Berkhout in Hoogwoud. Je koopt er kaas op het erf, van jonge kaas tot kruidenkaasjes met truffel, komijn of pesto. Mijn tip: neem een stukje brandnetelkaas mee naar huis. En loop ook nog even langs de koeien en kalfjes. Koeien horen tenslotte ook bij Westfriesland.
Wil je meer weten over het vroegere plattelandsleven in Nederland? Ga dan naar Museumboerderij West-Frisia in Hoogwoud. Hier zie je oude voorwerpen en krijg je een beeld van hoe het boerenleven er vroeger uitzag. Een fijne, rustige cultuurstop.
Voor lunch of koffie met gebak kun je terecht bij Brasserie 1718 in Hoogwoud. Dit is een goede plek als je Opmeer combineert met een fietsroute of een bezoek aan Kaasboerderij Berkhout.
Wil je blijven slapen in Opmeer, kijk dan naar Camping Boven ’t Maaiveld. Op deze camping tussen zee en het IJsselmeer in kom je weer even op adem. Geen tent? Geen zorgen. Ik raad je aan om een van de nieuwe Wijland-Cabins te boeken. Zo zit je precies tussen rust, ruimte én natuur.
Op naar Opmeer
7. Schoenen aan (of uit) en gaan
Stede Broec is een goede keuze voor wie Westfriesland niet alleen wil bekijken, maar wil beleven. Hier ga je naar buiten om te wandelen, peddelen, plukken en proeven. Of je stapt op de fiets en zoekt het water op. Sloten, riet, polderlucht: gewoon Hollands buitenleven.
Begin bij Het Streekbos in Bovenkarspel. Je wandelt er tussen bos, water, gras en paden. En op warme dagen kun je er zwemmen of gewoon aan het water hangen. Wil je de streek vanaf het water zien? Ga dan suppen in de polder vanuit Lutjebroek. Ja, dat bestaat echt. Met rustig water en riet om je heen zie je Westfriesland ineens van een andere kant.
Zet daarna koers naar Fruitkwekerij ’t Keetje in Lutjebroek. Daar vind je een boerenlandwinkel, lunchroom, terras en zorgboerderij. Je haalt er fruit, streekproducten en een flinke punt appeltaart van appels uit eigen tuin. Tip van mij: combineer Het Streekbos met ’t Keetje. Eerst buitenlucht, daarna appeltaart. Klinkt logisch, toch?
Met kinderen is Blotevoetenpad Gouwe Voeten in Bovenkarspel een goeie tip. Dit blotevoetenpad ligt bij camping De Gouwe Stek, midden in het groen. Je loopt op blote voeten over verschillende ondergronden en bent ongeveer anderhalf tot twee uur onderweg. Kinderwagen mee? Liever niet. Vies worden? Dat wel.
Stap op Stede Broec af
Zo maak je er een logisch rondje van
Heb je één dag? Kies dan voor Hoorn en Enkhuizen. Begin met een stadswandeling in Hoorn en pak de haven mee. Rijd daarna door naar Enkhuizen voor het Zuiderzeemuseum of een rondje langs de stadspoort van Enkhuizen: De Drommedaris. Proef ook verse vis bij Vishandel van der Veen Zo pak je de highlights van Westfriesland in één dag mee.
Heb je een weekend? Ga dan op je eerste dag naar Enkhuizen en Hoorn. Eet wat aan het water en overnacht bij Heavens Hotel Hoorn. De volgende dag rijd je door naar Medemblik, Opmeer en een stuk van de Westfriese Omringdijk.
Met kinderen? Zet het Zuiderzeemuseum, Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij, Het Streekbos en Kinderparadijs Koggenland bovenaan. Zonder kinderen? Kies voor Hoorn, het Flessenscheepjesmuseum, Kasteel Radboud, Villa GROET en een lange route over de dijk. Koffie erbij. Niks meer aan doen.
Westfriesland hoef je niet in één keer te begrijpen. Begin met een stad, pak een museum, fiets een stuk dijk en eet iets aan het water. Dan ben je al een heel eind. En kom je nog eens terug? Mooi. Dan is er nog genoeg over.
Veelgestelde vragen over je eerste bezoek aan Westfriesland
Begin met een historische stad, een museum en een stuk dijk. Hoorn, Enkhuizen en Medemblik zijn daarom sterke plekken voor een eerste bezoek. Combineer ze met de Westfriese Omringdijk, een kaasboerderij of een natuurgebied. Dan krijg je meteen een goed beeld van de streek.
Op zoek naar plekken met 'n sterk verhaal? Lees dan ook dit artikel met 8x onze meest eigenwijze tips.
Hoorn, Enkhuizen en Medemblik zijn fijne startpunten door hun havens, musea en historische binnensteden. Wil je juist rust en buitenlucht? Kijk dan naar Drechterland, Koggenland, Opmeer en Stede Broec. Daar vind je dorpen, boerenland, dijkroutes, natuur en plekken aan het water.
Bekijk wat er binnenkort allemaal te doen is via de uitagenda van Westfriesland.
Met kinderen zijn het Zuiderzeemuseum, Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij, Het Streekbos en Kinderparadijs Koggenland goede tips. Ook de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik doet het vaak goed. Er gebeurt onderweg genoeg, zodat de kids ook de hele dag zoet zijn.
Met de kids naar Westfriesland? Wij zetten onze beste tips voor je op een rijtje.
Voor eten aan het water zijn De Hoofdtoren in Hoorn, Rijksmagazijn in Enkhuizen, MED Trattoria in Medemblik en Villa GROET uit Avenhorn fijne opties. Wil je iets van eigen bodem meenemen? Stop dan bij Kaasboerderij Berkhout in Hoogwoud.
Lees ook onze lekkerste tips voor 'n goed bord eten in Westfriesland.
Absoluut. De regio is vlak, open en afwisselend. Je fietst makkelijk langs dorpen, dijken, havens, stolpboerderijen en plekken aan het water. Vooral de Westfriese Omringdijk is een mooie rode draad voor je eerste fietstocht door Westfriesland.
Westfriesland ontdekken op de fiets? Bekijk onze mooiste fietsroutes.